We zitten midden in de Week tegen het Pesten. Tot 26 september vraagt deze campagne om extra aandacht voor bewustwording, gesprek en actie want pesten komt overal voor. Niet alleen op het schoolplein, maar ook op het werk, online, binnen families of vriendengroepen. Soms subtiel en stiekem, maar soms ook openlijk op straat of op sociale media. Één op de 10 jongeren en 1 op de 6 werknemers wordt weleens gepest en dan hebben we het nog niet over het constante cyberpesten. Tijd om allemaal in actie te komen, want iedereen verdient een plek waar je je veilig voelt.
Pesten is herhaald, grensoverschrijdend gedrag met als doel of gevolg dat iemand zich vernederd, buitengesloten of gekleineerd voelt. Het kan verbaal zijn bijvoorbeeld uitschelden of roddelen, fysiek bijvoorbeeld duwen en slaan, maar ook digitaal denk aan uitsluiting en haatberichten of sociaal wanneer iemand genegeerd wordt. Vaak is er sprake van een ongelijke machtsverhouding: één of meerdere mensen tegenover iemand die zich niet kan verdedigen.
Gevolgen van pesten
Pesten is geen onschuldige grap. De psychische en lichamelijke impact kan groot zijn en nog jarenlang doorwerken, zelfs lang nadat het gedrag gestopt is. Het kan het gevoel geven dat je er niet bij hoort of dat je niet goed genoeg bent. Pesten kan zorgen voor sociale angst, depressie, isolement, stress, slaapproblemen of een burn-out. En niet alleen bij slachtoffers, maar ook getuigen en daders ervaren langdurige psychologische impact. Een trauma wat iemand zijn hele leven mee kan dragen.
Hoe kan je in actie komen?
Pesten stopt zelden vanzelf. Daarom is het belangrijk dat een gehele maatschappij aan de slag gaat om pesten in te perken. Hoe kunnen we dat doen?
- Herken pestgedrag, het begint bij herkenning. Wat is pesten? Doe ik het zelf? Zie ik het in mijn omgeving?
- Zie het, benoem het, onderbreek het. Wees alert op signalen van uitsluiting, roddelen, kleineren of (online) intimidatie. Durf je uit te spreken wanneer je een situatie herkent waarin iemand gepest wordt. Of ga simpelweg naast iemand staan zodat je de dynamiek kan doorbreken.
- Stel grenzen voor wat jij acceptabel vindt in jouw team, vriendenkring of familie. En handel hier dan naar.
- Luister zonder oordeel naar mensen die zich buitengesloten voelen. Een hele belangrijke. Laat iemand zich gezien voelen en ondersteun waar nodig.
- Grijp in. Je hoeft niet altijd direct een grote confrontatie aan te gaan. Soms begint het met een simpele vraag: “Hoe gaat het écht met je?” of “Wat jij net zei, kwam best hard over.”
- Praat over pesten ook als het er niet is. Door te praten over pesten, creëer je een cultuur waarin pestgedrag niet wordt genormaliseerd.
- Geef het goede voorbeeld. Zowel kinderen als volwassenen spiegelen gedrag. Laat zien hoe je verschillen respecteert, hoe je feedback geeft zonder te kwetsen en hoe je sorry zegt als dat nodig is.
Pesten is niet alleen een probleem van degene die gepest wordt. Het is een groepsproces. En dus ligt de oplossing ook in de groep. En daarom is het zo belangrijk dat de Week tegen Pesten bestaat. Help je mee om bewustwording over pesten te creëren? Laat het ons weten in de comments!
